🌿 1500-ലധികം വർഷത്തെ പഴക്കവും പുലിനായാട്ടും
വയനാട്ടിലെ അതിപുരാതന മലക്കാരി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അഗ്രസ്ഥാനമാണ് ഈ പുണ്യഭൂമിക്കുള്ളത്. കിരാതമൂർത്തിയായ മലക്കാരി ഭഗവാൻ പുലിയെ വേട്ടയാടി നിഗ്രഹിച്ച പുണ്യസ്ഥലമാണിതെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഉത്തരകേരളത്തിലെ എല്ലാ മലക്കാരി തിറകളിലും അനുഷ്ഠിച്ചുപോരുന്ന പുലിനായാട്ടിന്റെ മൂലസങ്കൽപ്പമായി ഈ സ്ഥലം പരമ്പരാഗതമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
👑 വേട രാജവംശവും കോട്ടയം രാജവംശത്തിന്റെ ആധിപത്യവും
പുരാതന കാലത്ത് വയനാട് ഭരിച്ചിരുന്ന ആദ്യകാല ആദിവാസി ഭരണാധികാരികളായ വേട രാജാക്കന്മാരുടെ കാലം മുതൽക്കേ ഈ ക്ഷേത്രം ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കണ്ണൂർ കോട്ടയം രാജവംശത്തിലെ ഹരിശ്ചന്ദ്ര പെരുമാൾ വേട രാജാക്കന്മാരെ പരാജയപ്പെടുത്തി വടക്കൻ വയനാട് കീഴടക്കി. പിന്നീട് വയനാടിനെ പത്ത് സ്വരൂപങ്ങളായി തിരിച്ച് വാഴുണോർമാരെയും മൂപ്പിൽ നായന്മാരെയും ഭരണം ഏൽപ്പിച്ചു.
⚔️ പുളിയ നായർ ആക്രമണവും കൊട്ടയാട്ട് കുടുംബ പാരമ്പര്യവും
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ മംഗലശ്ശേരി, തരുവണ, കരിങ്ങാരി, ചെറുകര, വട്ടത്തോട് എന്നീ 5 മൂപ്പിൽ നായർ ജന്മി കുടുംബങ്ങൾക്ക് നേരെ കരുത്തരായ പുളിയ നായർ (പുളിയാർ നായന്മാർ) വിഭാഗത്തിന്റെ ആക്രമണമുണ്ടായി. ജന്മിമാർ കോട്ടയം വീരവർമ്മ രാജാവിനോട് സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, കിഴക്കേ കോവിലകത്തുനിന്നും എത്തിയ ക്ഷത്രിയ രാജവംശ ശാഖ പുളിയ നായന്മാരെ തുരത്തി മൊതക്കരയിൽ ആയിരത്തിലധികം ഹെക്ടർ ഭൂമിയിൽ അധികാരം സ്ഥാപിച്ചു. തുടർന്ന് ഈ അഞ്ച് ജന്മി കുടുംബങ്ങളുടെയും മേൽക്കോയ്മയുള്ള വാഴുന്നോരായി കോട്ടയം രാജാവ് ഇവരെ അവരോധിച്ചു. കോട്ടയം രാജവംശത്തിൽ (Kottayam Dynasty) നിന്ന് വന്നവരായതിനാലാണ് ഇവർക്ക് 'കൊട്ടയാട്ട് നായർ കുടുംബം' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. അവർ പാലമണ്ഡപം ക്ഷേത്രത്തെ തങ്ങളുടെ പരദേവതയായി സ്വീകരിക്കുകയും തറവാട്ടിൽ പോർക്കലി ദേവിയെ ശാക്തേയ കുലദേവതയായി ഉപാസിക്കുകയും ചെയ്തു.
🛡️ വീരപഴശ്ശിയുടെ പടയോട്ടവും 1805-ലെ പുനർനിർമ്മാണവും
ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ വീരപഴശ്ശിരാജാവ് നയിച്ച കോട്ടയം യുദ്ധത്തിൽ (Cotiote War) ഈ കൊട്ടയാട്ട് കുടുംബവും 5 മൂപ്പിൽ നായർ കുടുംബങ്ങളും പഴശ്ശിക്ക് ആവശ്യമായ ആയുധങ്ങളും ഭക്ഷണവും താവളവും പടയാളികളെയും നൽകി സഹായിച്ചു. പിന്നീട് മരുമക്കത്തായ സമ്പ്രദായപ്രകാരം മരക്കാട്ടുമൽ കൊട്ടയാട്ട്, വരുംമൽ കൊട്ടയാട്ട്, ചെറുകുന്നമ്മൽ കൊട്ടയാട്ട് എന്നിങ്ങനെ നാല് ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞു. 1805-ൽ മരക്കാട്ടുമൽ കൊട്ടയാട്ടിലെ മൂപ്പിൽ നായർ ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിച്ചു.
🌳 ഏഴിലംപാലയും 'പാലമണ്ഡപം' എന്ന പുണ്യനാമവും
ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത് തലമുറകളായി പടർന്നുപന്തലിച്ചു നിന്നിരുന്ന അതിപുരാതനമായ ഒരു കൂറ്റൻ ഏഴിലംപാല (Alstonia scholaris) മരച്ചുവട്ടിൽ ഭഗവാൻ വിശ്രമിച്ചിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ദിവ്യമായ പാലമരത്തിന്റെ ചുവട്ടിലിരുന്നാണ് 'പാലമണ്ഡപം' എന്ന നാമം ക്ഷേത്രത്തിന് ലഭിച്ചത്. കാരണവന്മാരുടെ ഓർമ്മകൾക്കും അപ്പുറം തലയെടുപ്പോടെ നിന്ന ഈ പുണ്യവൃക്ഷം 2018-ലെ അതിശക്തമായ കാറ്റിലും മഴയിലുമാണ് കടപുഴകി വീണത്.
✨ വിഗ്രഹ ചരിത്രവും 2013-ലെ പുനഃപ്രതിഷ്ഠയും
നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള പൂർണ്ണകായ പഞ്ചലോഹ വിഗ്രഹമായിരുന്നു പണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ 2000-ൽ ആ വിഗ്രഹം കളവുപോവുകയും തുടർന്ന് 12 വർഷത്തോളം ക്ഷേത്രം അടഞ്ഞുകിടക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് 2013-ൽ പുതിയ ശിലാവിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ച് പന്തളം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും ആദരം നേടിയ മലപ്പുറത്തെ പ്രശസ്ത വാസ്തു ആചാര്യൻ ശ്രീ കേരളവർമ്മൻ സേവാർത്ഥൻ ആചാരിയുടെ അളവുകളോടെ, തന്ത്രി പുതുമന ഹരിശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ മുഖ്യകാർമ്മികത്വത്തിൽ പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിച്ചു.