Discover the complete spiritual history, rituals, and unique community traditions of Sree Chamundeswari Devi Temple Jessi Theyyam, the famous divine shrine located in Wayanad, Kerala.

വയനാട് ജില്ലയിലെ മനോഹരമായ മലനിരകളും ഹരിതഭംഗിയും നിറഞ്ഞ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതീവ പവിത്രമായ ആരാധനാലയമാണ് ശ്രീ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ദേവി ക്ഷേത്രം, ജെസ്സി. ആദി ദ്രാവിഡ സംസ്കാരത്തിന്റെയും ആത്മീയ ചൈതന്യത്തിന്റെയും അപൂർവ്വ സംഗമവേദിയായ ഈ കാവിലേക്കും ക്ഷേത്രത്തിലേക്കും ദിവസേന നിരവധി ഭക്തരാണ് പ്രാർത്ഥനകളോടെ എത്തുന്നത്.

---

Sree Chamundeswari Devi Temple Jessi: ചരിത്രവും പാരമ്പര്യവും

1920-ന് മുൻപേ തന്നെ തുടക്കമിട്ട സമ്പന്നമായ ചരിത്രപാരമ്പര്യം ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷ് സായ്പ്പന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത് പണ്ടത്തെ ഇ & ടി (E&T) തേയില എസ്റ്റേറ്റ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇവിടുത്തെ ജനവാസവും ആരാധനയും ആരംഭിക്കുന്നത്. 1920-ന് മുൻപ് എസ്റ്റേറ്റ് ജോലികൾക്കായി ഉഡുപ്പി, മംഗലാപുരം, മഞ്ചേശ്വരം തുടങ്ങിയ ആദി ദ്രാവിഡ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വയനാട്ടിലേക്ക് കുടിയേറിപ്പാർത്ത തുളു, കൊങ്കിണി ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രധാന ആരാധനാ കേന്ദ്രമാണിത്.

ബാക്കുട സമുദായത്തിൽ പെട്ടവരാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന അവകാശികളും ക്ഷേത്ര കാര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതും. തങ്ങളുടെ പരമ്പരാഗത ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നിലനിർത്താനായി താവഴി പ്രകാരം തിരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള 18 കുലങ്ങളെ (18 കുടുംബങ്ങൾ) ആധാരമാക്കിയാണ് ഇവിടുത്തെ ഉത്സവങ്ങളും പൂജാദി കർമ്മങ്ങളും നടത്തിവരുന്നത്. ഈ 18 കുലങ്ങൾക്കും മംഗലാപുരം, മഞ്ചേശ്വരം, ഉഡുപ്പി തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്വന്തമായി 18 താവഴി ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട് എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.

---

പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകളും പൂജാ വിശേഷങ്ങളും

ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ശ്രീ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ദേവിയും അണ്ണപ്പ പഞ്ചുരുളിയുമാണ് (ജുമാദി പഞ്ചുരുളി, ജോടു പഞ്ചുരുളി, കുപ്പേ പഞ്ചുരുളി തുടങ്ങിയ അവതാരങ്ങളിൽ ജെസ്സിയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത് അണ്ണപ്പ പഞ്ചുരുളിയാണ്) ഇവിടുത്തെ പ്രധാന മൂർത്തികൾ. കൂടാതെ ഉപദേവതകളായി സ്ഥലഗുളികൻ, രാത്രിഗുളികൻ, ശനിഗുളികൻ ഉൾപ്പെടെ അഞ്ച് ഗുളികൻ സ്ഥാനങ്ങളും ഇവിടെ കുടിയിരുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂജകൾക്കും മാലകൾക്കുമായി ചെണ്ടുമല്ലി ഉപയോഗിക്കാറില്ലെങ്കിലും, കർണാടക സംസ്കാരത്തിന്റെയും തുളുനാടൻ ആചാരങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലമുള്ളതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ദേവതകൾക്ക് മാല ചാർത്താനും പ്രധാന പൂജകൾക്കും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ചെണ്ടുമല്ലിപ്പൂക്കളാണ് എന്നത് ഇവിടുത്തെ വലിയൊരു സവിശേഷതയാണ്.

മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടുത്തെ നൈവേദ്യ രീതികളും അപൂർവ്വമാണ്. വേവിച്ച നൈവേദ്യങ്ങൾക്ക് പകരം അവിലും മലരുമാണ് പ്രധാന നൈവേദ്യം. കൂടാതെ ദേവിക്കും ഗുളികനും പഞ്ചുരുളിക്കും മറ്റ് ദേവന്മാർക്കും പ്രത്യേകം പാലും പഴവും നിവേദിക്കുന്നു.

---

വിഷു ദിനത്തിലെ സവിശേഷ ചടങ്ങുകളും ആണ്ടുകുറി ഫലവും

പുതിയ വർഷത്തിന്റെ ആരംഭമായി വിഷു ദിനത്തിൽ അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള അപൂർവ്വ ചടങ്ങുകളാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്നത്. മുൻവർഷത്തെ സർവ്വ വിഘ്നങ്ങളും ദോഷങ്ങളും അകറ്റി പുതിയൊരു വർഷത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനായി നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമെത്തുന്ന ഭക്തജനങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന് സ്വമേധയാ പ്രാർത്ഥിച്ച് തേങ്ങയേറ് (തേങ്ങ അടിച്ചു ഉടയ്ക്കൽ) നടത്തുന്നു.

വിഷുക്കണി ദർശനത്തിന് ശേഷം, ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ സ്ഥാനവും അവസ്ഥയും നോക്കി വരുംവർഷത്തെ രാശിഫലം (ആണ്ടുകുറി) പ്രവചിക്കുന്ന ചടങ്ങും ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്. നാടിനും ദേശത്തിനും പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വരുന്ന വർഷത്തിൽ ഉണ്ടാകാനിടയുള്ള ഗുണദോഷ ഫലങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ നാളികേര രാശി നോക്കി കൃത്യമായി പറഞ്ഞുനൽകുന്നു.

---

പൂജാക്രമങ്ങളും സമുദായ അവകാശങ്ങളും

തുളുനാടൻ ആചാരപ്രകാരമുള്ള 'ഭൂത' (Bhootha) ആരാധനാ രീതിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. സ്വന്തം സമുദായത്തിൽ നിന്നും പരമ്പരാഗതമായി ആചാരങ്ങൾ പഠിച്ചു വളർന്ന പ്രത്യേക പൂജാരിമാരാണ് ഇവിടെ നിത്യപൂജകളും കർമ്മങ്ങളും അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്.

ഓരോ സമുദായത്തിനും വ്യക്തമായ അവകാശങ്ങളും ചുമതലകളും ഇവിടെ ആചാരപരമായി വിഭജിച്ചു നൽകിയിരിക്കുന്നു:

• ക്ഷേത്ര അവകാശികൾ & ഭൂത ആരാധന: ബാക്കുട സമുദായത്തിൽ പെട്ടവരാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭരണവും ആചാരങ്ങളും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ദൈവത്തിന്റെ ചൈതന്യം മനുഷ്യനിലേക്ക് ആവാഹിച്ച് വെളിച്ചപ്പാട് കോമരം ഉറയുന്ന 'ഭൂത' എന്ന പ്രത്യേക ആചാര രീതിയാണ് ബാക്കുട സമുദായക്കാർ ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് ചെയ്യുന്നത്.
• തെയ്യം കെട്ടാനുള്ള അവകാശം: ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണമായ തെയ്യങ്ങൾ കെട്ടിയാടാനുള്ള പരമ്പരാഗത അവകാശം അജില, ബംഗുറു, നലിക്കത്തായ എന്നീ സമുദായങ്ങൾക്ക് മാത്രമുള്ളതാണ്. (ബാക്കുട സമുദായക്കാർക്ക് വെളിച്ചപ്പാടായി ഉറയാൻ മാത്രമാണ് അവകാശമുള്ളത്, തെയ്യം കെട്ടാൻ അവകാശമില്ല).
• ആയുധം എഴുന്നള്ളത്ത്: ഉത്സവ സമയത്ത് ബാക്കുട സമുദായത്തിലെ അവകാശികൾ ക്ഷേത്ര ശ്രീകോവിലിൽ നിന്നും ദൈവത്തിന്റെ ആയുധങ്ങളും ചൈതന്യവും ആവാഹിച്ച് പുറത്തെ കളത്തിൽ ഒരുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്ന മണ്ടവത്തിലേക്ക് (മണ്ഡപം) എഴുന്നള്ളിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നു. തുടർന്നാണ് തെയ്യം കെട്ടാൻ അവകാശപ്പെട്ട സമുദായക്കാർ തെയ്യക്കോലങ്ങൾ ധരിച്ച് ഉറഞ്ഞാടുന്നത്.

---

ഉത്സവ വിശേഷങ്ങളും 'പാലക്കൊമ്പ് എഴുന്നള്ളത്തും'

തുലാം മാസത്തിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ദീപാവലി കഴിഞ്ഞുവരുന്ന അമാവാസിക്ക് ശേഷമുള്ള അനുയോജ്യമായ ഏത് ദിവസവും ഉത്സവ ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിക്കുന്നു (ഓരോ വർഷവും തീയതികളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകാറുണ്ട്).

സാധാരണ കാവുകളിൽ കാണുന്നതിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തവും വേറിട്ടതുമായ അനുഷ്ഠാനങ്ങളോടെയുള്ള 'പാലക്കൊമ്പ് എഴുന്നള്ളത്ത്' ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. നാടിന്റെയും ഭക്തജനങ്ങളുടെയും സർവ്വ ദോഷങ്ങളും ദുരിതങ്ങളും അകറ്റി നന്മ വരുത്തുന്നതിനായി 'ബലിയന്ത്ര' സങ്കൽപ്പത്തിൽ ആചാരപൂർവ്വം ദൈവങ്ങളെ പ്രാർത്ഥിച്ച് സ്വാഗതം ചെയ്തുകൊണ്ട് പാലമരത്തിലേക്ക് ബലിതൂകുന്നതും ബലിയിടുന്നതുമായ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു.

ഉത്സവ ദിനങ്ങളിൽ ചാമുണ്ഡേശ്വരി തെയ്യം, ഗുളികൻ തെയ്യം, അണ്ണപ്പ പഞ്ചുരുളി (തുളു തെയ്യം) തുടങ്ങിയ പ്രശസ്തമായ തെയ്യാട്ടങ്ങളും നവരാത്രി മഹോത്സവവും അതീവ ഭക്തിനിർഭരമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.

---

എത്തിച്ചേരാൻ (How to Reach)

വയനാട്ടിലെ പ്രധാന പാതകളിൽ നിന്നും ജെസ്സി ഭാഗത്തേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാവുന്നതാണ്. മാനന്തവാടിയിൽ നിന്നും സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളിലും ബസ്സുകളിലും ഇവിടേക്ക് വരാം.

• സ്ഥലം: ജെസ്സി, മാനന്തവാടി, വയനാട്, കേരളം
• ലൊക്കേഷൻ മാപ്പ്: 📍 Click here for Google Map