തരുവന
മഴുവന്നൂർ മഹാശിവ ക്ഷേത്രം
കേരളത്തിലെ വയനാട് ജില്ലയിൽ തരുവനയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിപുരാതനവും ചരിത്രപ്രസിദ്ധവുമായ ഒരു പുണ്യസങ്കേതമാണ് മഴുവന്നൂർ മഹാശിവ ക്ഷേത്രം (Mazhuvannur Maha Siva Kshethram). കരിങ്ങാരി, പാലിയന, തരുവന എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കുന്നിൻ മുകളിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സാക്ഷാൽ പരമശിവൻ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായിട്ടുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നൂറ്റാണ്ടുകളായി മഴുവന്നൂർ തെക്കേ ഇല്ലം കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പൂജാകർമ്മങ്ങൾ നടന്നുപോരുന്നത്.
പേരിന് പിന്നിലെ ഐതീഹ്യവും ശിവ-കൃഷ്ണ യുദ്ധവും
മലയാളത്തിലെ "മഴു", "വന്ന", "ഊര്" (മഴു വന്ന വീണ സ്ഥലം) എന്നീ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് മഴുവന്നൂർ എന്ന പേര് രൂപപ്പെട്ടതെന്നാണ് വിശ്വാസം. ഐതീഹ്യപ്രകാരം ബാണാസുരന്റെ തപസ്സിൽ പ്രസന്നനായ ശിവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോട്ടയ്ക്ക് (ബാണാസുര കോട്ട) കാവൽ നിൽക്കാം എന്ന് വരം നൽകി. ഇതേസമയം ബാണാസുരന്റെ മകൾ ഉഷയും ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ചെറുമകനായ അനിരുദ്ധനും തമ്മിലുള്ള പ്രണയം ബാണാസുരനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിന് കാരണമായി.
തന്റെ ഭക്തനായ ബാണാസുരന് വേണ്ടി പരമശിവനും, മകനെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനും തമ്മിൽ വലിയൊരു യുദ്ധം തന്നെയുണ്ടായി. ശിവൻ 'ശിവജ്വരവും' കൃഷ്ണൻ 'വിഷ്ണുജ്വരവും' ആയുധമാക്കി പൊരുതിയെങ്കിലും ആർക്കും വിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഒടുവിൽ ബാണാസുര മലനിരകളിൽ നിന്നും ശിവൻ എറിഞ്ഞ മഴു വന്ന് വീണത് ഇവിടെയാണെന്നും, ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് സാക്ഷാൽ പരശുരാമൻ ഈ ശിവക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചെന്നുമാണ് പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നത്.
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആചാരങ്ങളും അന്നദാനവും
അതിപുരാതന കാലം മുതൽക്കേ ഇവിടെ നിത്യപൂജകൾ നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഓണം, വിഷു, ആയുധപൂജ തുടങ്ങിയ ഉത്സവ നാളുകളിൽ പ്രത്യേക പൂജകൾ ഇവിടെ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. കൂടാതെ ശബരിമല മണ്ഡലകാലത്ത് ദിവസേന വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പൂജകളും ഭജനകളും നടത്തിവരുന്നു. നിലവിൽ ക്ഷേത്ര കമ്മിറ്റിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാ മാസത്തെയും ആദ്യത്തെ ഞായറാഴ്ചകളിൽ സന്യാസിമാർക്കും ഭക്തജനങ്ങൾക്കുമായി 'അന്നദാനം' നൽകി വരുന്നുണ്ട്.
ക്ഷേത്ര വിവരങ്ങൾ ചുരുക്കത്തിൽ
- പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ: പരമശിവൻ
- മറ്റ് പ്രതിഷ്ഠകൾ (ഉപദേവതമാർ): അരയിൽ ഭഗവതി, ശ്രീ ദുർഗ്ഗ, നന്തി, അയ്യപ്പൻ, ഗണപതി.
- ക്ഷേത്ര ഘടന: വളരെ പണ്ട് ഒരു വലിയ 'നാലുകെട്ട്' ആയിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ഇവിടെ കാണാം. നിലവിൽ മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ (Malabar Devaswom Board) കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
- പ്രധാന കാഴ്ചകൾ: ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തായി പ്രശസ്തമായ ബാണാസുര മലനിരകളും (Banasura Hills), ഏഷ്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ മൺഅണകളിൽ ഒന്നായ ബാണാസുര സാഗർ ഡാമും (Banasura Sagar Dam) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
എത്തിച്ചേരാൻ (How to Reach)
- സ്ഥലം: തരുവന, മാനന്തവാടി താലൂക്ക്, വയനാട് ജില്ല, കേരളം.
- റോഡ് മാർഗ്ഗം: മാനന്തവാടിയിൽ നിന്നും കൽപ്പറ്റയിൽ നിന്നും തരുവന റൂട്ടിൽ വരുന്ന ബസ്സുകൾ വഴിയോ ടാക്സി വഴിയോ എളുപ്പത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം.
- ലൊക്കേഷൻ മാപ്പ്: 📍 Click here for Google Map
ക്ഷേത്ര വിലാസവും വിവരങ്ങളും
Address (വിലാസം)
Mazhuvannur Maha Siva Kshethram,
Tharuvana, Wayanad,
Kerala, India - 670732.
(Managed by Malabar Devaswom Board)
Contact (ബന്ധപ്പെടുക)