കേരളത്തിലെ വയനാട് ജില്ലയിൽ മാനന്തവാടിക്ക് സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിപുരാതനവും ചരിത്രപ്രസിദ്ധവുമായ ഒരു പുണ്യസങ്കേതമാണ് തൃശ്ശിലേരി ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം (Sree Thrissilery Mahadeva Temple). പരമശിവൻ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായിട്ടുള്ള ഈ മഹാക്ഷേത്രം ഭാരതത്തിലെ തന്നെ അപൂർവ്വമായ വാസ്തുവിദ്യ കൊണ്ടും അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ കൊണ്ടും ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. മാനന്തവാടി ടൗണിൽ നിന്നും ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരത്തിൽ കാട്ടിക്കുളം റൂട്ടിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

---

ക്ഷേത്ര ചരിത്രവും ഐതീഹ്യവും

തൃശ്ശിലേരി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ സ്വയംഭൂവായ ശിവലിംഗമാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. വൈഷ്ണവാംശഭൂതനായ സാക്ഷാൽ പരശുരാമനാണ് ഇവിടെ ലിംഗപ്രതിഷ്ഠയും പൂജാവിധികളും നിർവ്വഹിച്ചതെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. പരശുരാമൻ സ്ഥാപിച്ച 108 ശിവാലയങ്ങളിലും 108 ദുർഗ്ഗാലയങ്ങളിലും ഈ പുണ്യഭൂമി ഉൾപ്പെടുന്നു. 16-ാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ കൊടുങ്ങല്ലൂരിനോടും മംഗലാപുരത്തോടും ഒപ്പം വലിയ ഐശ്വര്യസമൃദ്ധിയിലായിരുന്ന തിരുനെല്ലി നഗരത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു തൃശ്ശിലേരി പ്രദേശം.

പഴശ്ശിരാജാവിന്റെ ചരിത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 'പഴശ്ശി സർക്യൂട്ടിലും' ഈ ക്ഷേത്രം ഒരു പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കൊത്തുപണികളും ശില്പഭംഗിയും തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വാസ്തുശൈലിയോട് ഏറെ സാദൃശ്യമുള്ളതാണ്.

---

തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രവുമായുള്ള അഭേദ്യമായ ബന്ധം

തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രവുമായി തൃശ്ശിലേരി ക്ഷേത്രത്തിന് നൂറ്റാണ്ടുകളായുള്ള ആചാരപരമായ ബന്ധമുണ്ട്. തിരുനെല്ലിയിൽ പാപനാശിനി തീരത്ത് പിതൃക്കൾക്കായി ബലിതർപ്പണവും ശ്രാദ്ധവും നടത്തുന്ന ഭക്തർ, അതിനു മുന്നോടിയായി തൃശ്ശിലേരി ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തി 'വിളക്കുമാല' എന്ന വഴിപാട് കഴിക്കണം എന്നാണ് പുരാതനമായ ആചാരം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ മാത്രമേ തിരുനെല്ലിയിലെ പിതൃക്രിയകൾ പൂർണ്ണമാവുകയുള്ളൂ എന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. തൃശ്ശിലേരിയിൽ നേരിട്ട് പോകാൻ കഴിയാത്തവർക്കായി തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിൽ തൃശ്ശിലേരിയുടെ പേരിൽ രശീത് ആക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സൗകര്യവും നിലവിലുണ്ട്.

---

അപൂർവ്വമായ ജലദുർഗ്ഗ പ്രതിഷ്ഠയും വറ്റാത്ത കുളവും

തൃശ്ശിലേരി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷതകളിലൊന്ന് ഇവിടുത്തെ ജലദുർഗ്ഗ (Jala Durga) പ്രതിഷ്ഠയാണ്. നാലുഭാഗവും എപ്പോഴും വെള്ളത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലിലാണ് ജലദുർഗ്ഗാ ദേവി കുടികൊള്ളുന്നത്. ഈ കുളത്തിലെ വെള്ളം തിരുനെല്ലിയിലെ പാപനാശിനിയിൽ നിന്നും ഭൂഗർഭ വഴിയിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്നതാണെന്നാണ് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസം. ഏത് കഠിനമായ വേനൽക്കാലത്തും ഈ കുളത്തിലെ ജലനിരപ്പ് താഴുകയോ വറ്റുകയോ ഇല്ല എന്നത് ഇവിടുത്തെ വലിയൊരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമാണ്.

---

എത്തിച്ചേരാൻ (How to Reach)

• സ്ഥലം: തൃശ്ശിലേരി, മാനന്തവാടി താലൂക്ക്, വയനാട് ജില്ല, കേരളം - 670646.
• റോഡ് മാർഗ്ഗം: മാനന്തവാടി-മൈസൂർ ഹൈവേയിലൂടെ വന്ന് കാട്ടിക്കുളത്ത് നിന്നും തിരിഞ്ഞ് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം (മാനന്തവാടിയിൽ നിന്നും 8 കി.മീ).

---