വയനാടിന്റെ ഉത്തരദേശത്ത് കുടകുമലനിരകളോടു ചേർന്നു ആകാശം മുട്ടെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ബ്രഹ്മഗിരിയുടെ താഴ്വരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിപുരാതന പുണ്യസങ്കേതമാണ് ശ്രീ തിരുനെല്ലി മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം (Sree Thirunelly Mahavishnu Temple). ഭാരതത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കമാർന്ന പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ ഇവിടെ സ്ഥിതിയുടെ കർത്താവായ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെയും, സൃഷ്ടിയുടെ ദേവനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും ചൈതന്യധാരകൾ ഒത്തുചേർന്നു പരിലസിക്കുന്നു. മാനന്തവാടി ടൗണിൽ നിന്നും ഏകദേശം 32 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

---

ചരിത്രവും ഐതീഹ്യങ്ങളും

തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാലപ്പഴക്കം കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കാൻ ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് സാധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഇവിടെ സുസംസ്കൃതവും സമ്പന്നവുമായ ഒരു ജനപദം നിലനിന്നിരുന്നതായി ചരിത്രരേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒൻപതും പത്തും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ കുലശേഖര ചക്രവർത്തിമാരുടെ ഭരണകാലത്തും, 16-ാം ശതകം വരെയും മംഗലാപുരത്തിനും കൊടുങ്ങല്ലൂരിനും ഒപ്പം തിരുനെല്ലിയും ഐശ്വര്യസമ്പൂർണ്ണമായ ഒരു വലിയ പട്ടണമായിരുന്നു. പത്മപുരാണത്തിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തെ 'ശ്രീസഹ്യാമലക ക്ഷേത്രം' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ത്രിമൂർത്തികളിൽ ഒന്നാമനായ സാക്ഷാൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതെന്നാണ് പ്രധാന ഐതീഹ്യം. ലോകസഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ബ്രഹ്മഗിരിയുടെ മനോഹാരിതയിൽ ആകൃഷ്ടനായി ഇറങ്ങിയ ബ്രഹ്മാവ്, അവിടെയൊരു നെല്ലിമരത്തിൽ ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം ദർശിക്കുകയും, അശരീരി അനുസരിച്ച് അത് അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പാദസ്പർശമേറ്റതിനാലാണ് ഈ പർവ്വതനിരയ്ക്ക് ബ്രഹ്മഗിരി എന്ന പേര് സിദ്ധിച്ചതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

---

മോക്ഷദായിനിയായ പാപനാശിനിയും പിണ്ഡപ്പാറയും

തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തെ 'തെക്കൻകാശി' എന്നും 'ദക്ഷിണഗയ' എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാൻ പ്രധാന കാരണം ഇവിടെയൊഴുകുന്ന പാപനാശിനി എന്ന പുണ്യനദിയാണ്. ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് ഔഷധഗുണമുള്ള പാറക്കെട്ടുകളിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന പാപനാശിനിയിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ചാൽ സകല പാപങ്ങളും അകലുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പരശുരാമൻ, ശ്രീരാമൻ, ജമദഗ്നി മഹർഷി തുടങ്ങിയ പുണ്യാത്മാക്കൾ ഇവിടെ വന്ന് പിതൃക്രിയകൾ നടത്തിയതായി പുരാണങ്ങൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

പാപനാശിനിയിലാണ് വിഖ്യാതമായ പിണ്ഡപ്പാറ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പാഷാണഭേദി എന്ന അസുരനെ മഹാവിഷ്ണു പുണ്യശിലയാക്കി മാറ്റിയതാണെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. ഇവിടെ വന്ന് പിതൃക്കൾക്കായി ശ്രാദ്ധവും ബലിതർപ്പണവും നടത്തിയാൽ ഗയാശ്രാദ്ധം ഊട്ടിയ ഫലം ലഭിക്കുമെന്നും പരേതാത്മാക്കൾക്ക് മോക്ഷം സിദ്ധിക്കുമെന്നും ഹൈന്ദവർ തീവ്രമായി വിശ്വസിക്കുന്നു.

---

തൃശ്ശിലേരി ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ബന്ധം

തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രവുമായി അഭേദ്യമാംവണ്ണം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് തൃശ്ശിലേരി ശ്രീ മഹാദേവ ക്ഷേത്രം. പണ്ട് കാലത്ത് തൃശ്ശിലേരിയിൽ ദർശനം നടത്തി വിളക്കുമാല എന്ന വഴിപാട് കഴിച്ച ശേഷമേ ഭക്തർ മലകയറി തിരുനെല്ലിയിൽ എത്തിയിരുന്നുള്ളൂ. പാപനാശിനിയിൽ ചെയ്യുന്ന പിതൃകർമ്മം പൂർണ്ണമാകാൻ തൃശ്ശിലേരിയിലെ മഹാദേവന്റെ പാദങ്ങളിലും വണങ്ങണമെന്നാണ് ആചാരം.

---

എത്തിച്ചേരാൻ (How to Reach)

• സ്ഥലം: തിരുനെല്ലി, മാനന്തവാടി താലൂക്ക്, വയനാട് ജില്ല.
• ദൂരം: മാനന്തവാടി ടൗണിൽ നിന്നും 32 കി.മീ (കാട്ടിക്കുളം വഴി തിരിഞ്ഞ് നിക്ഷിപ്ത വനപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ).
• ഓൺലൈൻ ബുക്കിംഗ്: 🌐 Click here for Online Booking

---