Reg. No: 14/89 (കൽപ്പറ്റ)
ശ്രീ വാടേരി ശിവക്ഷേത്രം
📍 ആറാട്ടുതറ പി.ഒ, മാനന്തവാടി - കൈതക്കൽ റോഡ്, വയനാട്
വയനാട് ജില്ലയിലെ മാനന്തവാടി ആറാട്ടുതറയിൽ പ്രകൃതിരമണീയമായ കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അതിപുരാതന പുണ്യസങ്കേതമാണ് ശ്രീ വാടേരി ശിവക്ഷേത്രം. ഒരേ തിരുമുറ്റത്ത് തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ മഹാദേവന്റെയും ചതുർബാഹു മഹാവിഷ്ണുവിന്റെയും ദിവ്യസാന്നിധ്യം കുടികൊള്ളുന്ന അപൂർവ്വ ക്ഷേത്രമാണിത്. 900-ലധികം വർഷങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യവും, നാട്ടുജനങ്ങളുടെ ആത്മസമർപ്പണത്തിലൂടെയുള്ള ചരിത്രപരമായ പുനരുദ്ധാരണവും ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തെ ഭക്തരുടെ ആശ്രയകേന്ദ്രമാക്കുന്നു.
ക്ഷേത്ര ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും
🌿 900 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യവും പഴശ്ശി പടയോട്ട ഭൂമിയും
കല്ലറപ്പായി, നടക്കൽ, പനക്കൽ തറവാട്ടുസ്വത്തുക്കളിൽ ഉൾപ്പെട്ട പ്രദേശമായിരുന്നു ഇത്. വീരപഴശ്ശിയുടെ വിശ്വസ്ത സേനാനിയായിരുന്ന ഇടച്ചന കുങ്കന്റെ തറവാട്ടുസ്വത്തായ 200 ഏക്കർ 'കുളങ്ങരക്കുന്ന്' ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ പുണ്യഭൂമി. പിന്നീട് ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ പടയോട്ടകാലത്ത് ബത്തേരിയിലേക്ക് സൈന്യത്തിന് എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ വെട്ടിയ പാതയോരത്താണ് (ഇന്നത്തെ മാനന്തവാടി-കൈതക്കൽ റോഡ്) ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
🪓 പുരാതന അവശിഷ്ടങ്ങളും കാളിന്ദി ശിലാ രക്ഷസ്സും
പടയോട്ടകാലത്തോ നാടുവാഴികളുടെ കാലത്തോ തകർക്കപ്പെട്ട മഹാക്ഷേത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളായി തുരുമ്പിച്ച വടിവാളുകളും, ചിതാഭസ്മമടങ്ങിയ മൺപാത്രങ്ങളും, കളിമൺ പശുപ്രതിമകളും, വെണ്ണക്കൽ സോപാനപ്പടികളും ഇവിടെനിന്ന് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ക്ഷേത്രനാശത്തിന് കാരണമായ പൂജാരിയുടെ കൊലപാതകത്തെ തുടർന്ന്, ദുർമരണപ്പെട്ട എല്ലാ പ്രേതങ്ങളെയും ആവാഹിച്ച് തിരുനെല്ലിയിൽ സമർപ്പിച്ചു. എന്നാൽ പൂജാരിയുടെ ആത്മാവ് ആവാഹനത്തിൽ പെടാത്തതിനാൽ കാളിന്ദി നദിയിൽ നിന്നുകൊണ്ടുവന്ന ദിവ്യശിലയിൽ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സായി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചു.
👁️ കുറിച്ച്യ കോമരവും ശിവലിംഗ വീണ്ടെടുപ്പും
1980-കളിൽ ശ്രീ വി.സി. രാഘവൻ കമ്പൗണ്ടറുടെ സ്വപ്നദർശനത്തെത്തുടർന്ന് നടത്തിയ പ്രശ്നത്തിൽ വാടേരി കാപ്പുകുന്നിൽ ശിവസാന്നിധ്യമുണ്ടെന്ന് തെളിഞ്ഞു. തുടർന്ന് ആദിവാസി കുറിച്ച്യ കോമരത്തിന്റെ ഉറഞ്ഞുതുള്ളലിൽ മണ്ണിൽ പുതഞ്ഞുപോയ ഒന്നരക്കോൽ ഉയരമുള്ള പുരാതന ശിവലിംഗം കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ബിംബം വള്ളിയൂർക്കാവിലേക്ക് മലയ ചെണ്ടവാദ്യ സമേതം കൊണ്ടുപോയി പുഴയിലിറക്കി ശുദ്ധിവരുത്തി പൂജകൾ നടത്തി.
🔱 കാണിപ്പയ്യൂർ നമ്പൂതിരിയുടെ നേതൃത്വവും വിഷ്ണു സംഗമവും
തുടർന്ന് കാണിപ്പയ്യൂർ പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിയെ വരുത്തി നടത്തിയ പ്രശ്നത്തിൽ ശിവനെക്കൂടാതെ മാതോത്ത് ഇല്ലത്തറയിൽ ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലുള്ള ഒരു വിഷ്ണുക്ഷേത്രം കൂടിയുണ്ടെന്നും, ആ ചതുർബാഹു വിഷ്ണുവിനെക്കൂടി ഇവിടെ പുനഃപ്രതിഷ്ഠിക്കണമെന്നും നിർദ്ദേശമുണ്ടായി. വിഷ്ണുവിന് വാടേരിയിലേക്ക് വരാൻ പൂർണ്ണസമ്മതമാണെന്ന് കണ്ട്, ശിവക്ഷേത്രത്തിന് സമീപം തെക്കുഭാഗത്തായി പ്രത്യേക ശ്രീകോവിൽ പണിത് ഒരേ ദിവസം ഇരുപ്രതിഷ്ഠകളും നടത്തി.
ക്ഷേത്ര പുനർനിർമ്മാണം - ചരിത്ര വഴികൾ
1980 നവംബർ 21
ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് അയ്യപ്പഭക്തരുടെ ഒന്നാമത്തെ യോഗം ചേർന്നു (വി.എം. വത്സൻ കൺവീനറായി).
1981 നവംബർ 4 (തുലാം 19)
ശ്രീ വാടേരി ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ 8 മണിക്ക് ബാലാലയ പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മവും നിത്യപൂജയും ആരംഭിച്ചു.
1984 ഡിസംബർ 12
ദിവംഗതനായ കാണിപ്പയ്യൂർ പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരി സ്ഥാനനിർണ്ണയം നടത്തി കുറ്റിയടിച്ച സ്ഥാനത്ത് ശ്രീകോവിൽ നിർമ്മിച്ച് പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയും, തുടർന്ന് മഹാഗണപതി, മഹാവിഷ്ണു പ്രതിഷ്ഠകളും പൂർത്തിയാക്കി.
1989 ഫെബ്രുവരി 8
ശ്രീ വാടേരി ശിവക്ഷേത്രയോഗം കൽപ്പറ്റ സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസിൽ 14/89 നമ്പറായി ഔദ്യോഗികമായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു.
1995 ഫെബ്രുവരി 12
ഉപദേവതകളായ ശ്രീ ഭഗവതി, ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താവ് എന്നിവരുടെ പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം നടന്നു.
2000 നവംബർ 15
ക്ഷേത്രയോഗം ഓഫീസ് കെട്ടിടം ഡിവിഷണൽ ഫോറസ്റ്റ് ഓഫീസർ (DFO) ശ്രീ എം. മുരളി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.
2004
12 ദിവസത്തെ വിപുലമായ പുനഃപ്രതിഷ്ഠാ കലശവും ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്, നാഗപ്രതിഷ്ഠകളും നടത്തി.
2008 ഒക്ടോബർ 20
വിശാലമായ ഉമാമഹേശ്വരി ഓഡിറ്റോറിയം ഹാൾ സ്വാമി അക്ഷയാമൃത ചൈതന്യ ഭക്തജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തു.
2009
ശാന്തിമഠം കെട്ടിടം നിർമ്മിച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.
2015
ക്ഷേത്ര രജതജൂബിലി ആഘോഷങ്ങളും ജൂബിലി മന്ദിര ഉദ്ഘാടനവും നടന്നു.
2022 ഫെബ്രുവരി 7
പുതിയ കരിങ്കൽ ഇരുനില ശ്രീകോവിലും നമസ്കാര മണ്ഡപവും ചെമ്പടിച്ച് മഹാസമർപ്പണം നടത്തി.
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകളും ഉപദേവതകളും
🛕 പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകൾ
- ശ്രീ പരമശിവൻ: കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ഇരുനില ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി സാക്ഷാൽ ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠ.
- ശ്രീ മഹാവിഷ്ണു: ശിവന്റെ ശ്രീകോവിലിന് സമീപം പ്രത്യേക സന്നിധിയിൽ ചതുർബാഹു വിഷ്ണു വിഗ്രഹം.
✨ ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പും വെടിമരുന്ന് പ്രയോഗവും ദേവഹിതമല്ലാത്തതിനാൽ പൂർണ്ണമായും സാത്വികമായ താന്ത്രിക പൂജാവിധികളാണ് ഇവിടെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്.
✨ ഉപദേവതകൾ
- ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താവ് (അയ്യപ്പൻ)
- ശ്രീ ഭഗവതി (ദുർഗ്ഗ)
- ശ്രീ മഹാഗണപതി
- ശ്രീ നാഗദൈവങ്ങൾ (നാഗരാജാവ്, നാഗയക്ഷി)
- ശ്രീ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ് (കാളിന്ദി ശിലാ പ്രതിഷ്ഠ) & ഗുളികൻ
പൂജാക്രമങ്ങളും ദർശന വിശേഷങ്ങളും
🕉️ പൂജാക്രമം (തൃകാല പൂജ)
ക്ഷേത്രത്തിൽ ദിവസേന നിത്യേന മൂന്ന് നേരത്തെ പൂജകൾ (തൃകാല പൂജ) ഭക്തിപൂർവ്വം നടന്നുപോരുന്നു:
- ഉഷഃപൂജ & അഭിഷേകങ്ങൾ
- ഉച്ചപൂജ & നിവേദ്യങ്ങൾ
- സന്ധ്യാ ദീപാരാധന & അത്താഴപൂജ
🍲 ശനിയാഴ്ച അന്നദാനം
എല്ലാ ശനിയാഴ്ച ദിവസങ്ങളിലും ക്ഷേത്രദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തജനങ്ങൾക്കായി ഉച്ചയ്ക്ക് വിശേഷാൽ അന്നദാനം (പ്രസാദ ഊട്ട്) നടത്തിവരുന്നു.
👉 ചെറുതും വലുതുമായ എല്ലാവിധ ഹോമങ്ങളും പ്രാർത്ഥനക്കനുസരിച്ചുള്ള പ്രത്യേക വഴിപാടുകളും യഥാവിധി നടത്തപ്പെടുന്നു.
പ്രധാന വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ
പ്രധാന ഉത്സവം
മഹാശിവരാത്രി മഹോത്സവം
ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠാദിന മഹോത്സവമായി ശിവരാത്രി അതിവിപുലമായി ആഘോഷിക്കുന്നു. വിശേഷാൽ യാമപൂജകളും രുദ്രാഭിഷേകങ്ങളും രാത്രി മുഴുവൻ ഭജനയും നടക്കുന്നു.
വിശേഷാൽ പൂജ
തുലാമാസ തിരുവാതിര & പുത്തരി
തുലാമാസത്തിലെ തിരുവാതിര നാളിൽ പുത്തരി നിവേദ്യവും ഐശ്വര്യപൂജകളും ദീപാരാധനയും നടക്കുന്നു.
ആചരണങ്ങൾ
നവരാത്രി & മണ്ഡലകാലം
നവരാത്രി പൂജകൾ, 41 ദിവസത്തെ മണ്ഡലകാല ഭജനയും ദീപാരാധനയും, കർക്കടക മാസത്തിൽ സമ്പൂർണ്ണ രാമായണ പാരായണവും നടക്കുന്നു.
ക്ഷേത്ര വഴിപാടുകളും പുതുക്കിയ നിരക്കുകളും
📌 01-12-2024 മുതൽ നിലവിൽ വന്ന പുതുക്കിയ വഴിപാട് നിരക്കുകൾ:
- മഹാരുദ്രാഭിഷേകം ₹5,000
- മഹാ മൃത്യുഞ്ജയ ഹോമം ₹5,000
- മൃത്യുഞ്ജയ ഹോമം ₹1,000
- ഉമാമഹേശ്വര പൂജ ₹300
- എണ്ണ അഭിഷേകം ₹300
- എണ്ണ സമർപ്പണം ₹250
- നിരാഞ്ജനം ₹60
- നെയ് പായസം / പാൽപ്പായസം ₹80
- സാധാരണ പായസം ₹80
- കിരാത മൂർത്തി നിവേദ്യം ₹150
- കൂവളമാല / തുളസിമാല / കറുകമാല ₹20
- വിളക്ക് മാല / മാല ചാർത്ത് / മാല പൂജ ₹20
- പിൻവിളക്ക് / വഴിവിളക്ക് ₹20
- അവിൽ / മലർ / വെള്ള നിവേദ്യം ₹30
- എള്ളു നിവേദ്യം ₹50
- തൃമധുരം ₹30
- പുഷ്പാഞ്ജലി / രക്തപുഷ്പാഞ്ജലി ₹10
- ചുറ്റുവിളക്ക് ₹3,000
- മഹാഅഷ്ടദ്രവ്യ ഗണപതിഹോമം ₹2,000
- സർവ്വൈശ്വര്യ പൂജ / ഒരു ദിവസത്തെ പൂജ ₹1,000
- മുഴുക്കാപ്പ് ചാർത്തൽ (വിഷ്ണു) ₹1,000
- ലക്ഷ്മീ നാരായണ പൂജ ₹300
- ഉണ്ണിയപ്പം വഴിപാട് / ഒറ്റയപ്പം ₹300
- അഷ്ടദ്രവ്യ ഗണപതി ഹോമം ₹500
- ഗണപതി ഹോമം ₹100
- ഭഗവതി സേവ ₹200
- കളഭച്ചാർത്ത് ₹400
- പട്ടുചാർത്തൽ ₹100
- ശനി പൂജ / രാഹു പൂജ ₹100
- നാഗപൂജ (ആയില്യ പൂജ) ₹100
- നൂറുംപാലും നിവേദ്യം ₹20
- കെട്ടുനിറ ₹30
- വെള്ളി നാഗം & മൂന്ന് മുട്ട ₹100
- ചതുർബാഹു വെള്ളി രൂപം ₹100
- വെള്ളി തൊട്ടിലും കുട്ടിയും ₹100
- ആൾരൂപം ₹50
- അവയവങ്ങളുടെ വെള്ളി രൂപങ്ങൾ ₹50
- വെള്ളി ചന്ദ്രക്കല ₹50
ക്ഷേത്ര ഭരണസമിതി & ട്രസ്റ്റികൾ
🏛️ പാരമ്പര്യ ട്രസ്റ്റിമാർ
എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി
ജനറൽ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾ
🌸 മാതൃശക്തി എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി
മാതൃശക്തി ജനറൽ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾ